Veldt is een digital agency in Rotterdam. Tweeëntwintig mensen in huis, en daaromheen een freelanceschil die al tien jaar hoort bij hoe het bureau werkt — developers, een motion designer, twee onderzoekers, een illustrator in Porto.
Twee dingen gebeurden in dezelfde achttien maanden, en ze raakten verstrengeld.
Het eerste was dat de handhaving op schijnzelfstandigheid terugkwam. De Belastingdienst had jaren niet opgetreden en begon weer, met de focus nadrukkelijk op de opdrachtgever in plaats van de zzp’er, omdat daar niet-afgedragen loonheffing te halen is. De beoordeling draait om hoe het werk feitelijk loopt — hoe ingebed iemand is, hoeveel opdrachtgevers hij heeft, wie bepaalt hoe het werk wordt uitgevoerd — en niet om wat er in het contract staat.
De directie van Veldt deed wat veel Nederlandse bedrijven deden. Ze werden voorzichtig. Ze lieten hun advocaat de langstlopende freelancerelaties bekijken, pasten er twee aan en beëindigden er één.
Het tweede ding was stiller en had hier niets mee te maken. De administratie rondom het betalen van freelancers werd gestaag erger.
Lotte doet de financiën. Elke maand had ze te maken met documenten die nooit twee keer dezelfde vorm hadden. Nederlandse freelancers met gewone btw. Nederlandse freelancers onder de kleineondernemersregeling, wier facturen er anders uitzagen en anders geboekt werden. De illustrator in Porto, wiens facturen grensoverschrijdend waren en aan Veldts kant verwerkt moesten worden. En een onderzoeker die haar inschrijving had afgesloten en een document stuurde dat eigenlijk geen factuur was.
Niemand van hen deed iets verkeerd. Ze handelden allemaal correct binnen hun eigen situatie. De systemen sloten alleen niet op elkaar aan, en Veldt was de plek waar ze samenkwamen.
Wat het echt lastig maakte, was dat de twee problemen op één probleem leken. Elke keer dat er een afwijkend document binnenkwam, vroeg iemand of het een compliancekwestie was — en soms was het antwoord ja, en soms was het gewoon een factuur die een andere boeking nodig had. Niemand kon in één oogopslag zien wat wat was, dus werd alles opgeschaald en ging alles traag.
Een betaling die een week bleef liggen terwijl iemand het natrok. Een freelancer die twee keer achter zijn geld aan belde. Een kwartaalafsluiting die uitliep omdat elke freelancerelatie apart gereconstrueerd moest worden.
Hun advocaat zei het in een vergadering helder: de kwalificatievraag en de papierenvraag zijn verschillende vragen, en ze als één behandelen kostte hun tijd op allebei.
